Sector niet-dringend liggend ziekenvervoer spreekt kwaliteitsnormen af

Er komen nieuwe kwaliteitsnormen voor het Vlaamse niet-dringend liggend ziekenvervoer. Het nieuwe protocolakkoord werd vandaag ondertekend door een onafhankelijke commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de ziekenfondsen, de ambulancediensten, het Vlaams Patiëntenplatform, Test-Aankoop en de koepelorganisatie van ziekenhuizen. Het protocol is een opsomming van kwaliteitseisen voor ambulancediensten die instaan voor niet-dringend liggend vervoer, zoals een opleiding voor ziekenvervoerders, voorschriften qua hygiëne en uitrusting van het voertuig. De ambulancediensten gaan zich hierop laten controleren en accrediteren door een onafhankelijke controle-organisatie, om vervolgens op een lijst te komen die de Vlaamse Gemeenschap zal publiceren.

Wat is niet-dringend liggend ziekenvervoer?

Wie met een niet-acuut medisch probleem naar het ziekenhuis moet, bijvoorbeeld voor een onderzoek, en dat niet kan met gewoon vervoer, kan daarvoor een ambulancedienst voor “niet-dringend liggend ziekenvervoer” inschakelen. Aangezien er tot vandaag geen regelgeving was voor deze diensten, mag iedereen ze aanbieden en zijn er geen cijfers over de omvang van deze sector. Het protocolakkoord brengt hier verandering in.

Er zijn enkele grote aanbieders die meer dan 50.000 ritten per jaar doen, maar ook heel wat kleinere dienstverleners met maar één of een paar voertuigen. Wie een beroep wil doen op zo’n ambulancedienst, doet dat meestal via zijn ziekenfonds. Zij hebben contracten met een of meerdere aanbieders.

Kwaliteitseisen voor niet-dringend liggend ziekenvervoer

In het protocol engageren de ambulancediensten zich tot o.a. volgende kwaliteitseisen:

  • Twee ziekenververvoerders bij elk transport: een ziekenwagenbestuurder én een ziekenvervoerder die de patiënt begeleidt.
  • Opleiding voor de vervoerders: elke bestuurder zal een certificaat van eerstehulpopleiding moeten behalen tegen 1 januari 2018. De begeleider moet dit behalen tegen 1 januari 2017. Maar binnen een termijn van 5 jaar moet de begeleider een meer uitgebreide en nog uit te werken opleiding niet-dringend liggend ziekenvervoer volgen, vergelijkbaar met de bestaande en specifieke opleiding dringende geneeskundige hulpverlening.
  • Transparante facturatie: iedere patiënt of aanvrager krijgt bij de bestelling van het ziekenvervoer inzage in de tarieven en krijgt een kostenraming. Ook de factuur moet duidelijk opgesteld zijn.
  • Uitrustings- en hygiënevereisten: het protocol voorziet in een lijst van materiaal dat standaard in het voertuig aanwezig moet zijn (bv. handalcohol, een AED, berries, wondverzorgingsmateriaal…) en hygiënische voorschriften.
  • Degelijke klachtenbehandeling: elke aanbieder moet een procedure hebben voor klachtenbehandeling en moet de klant-patiënt duidelijk informeren tot wie hij zich kan richten met klachten.
  • Nederlands: ziekenvervoerders moeten een gesprek in het Nederlands kunnen voeren met een Nederlandstalige patiënt.

De ambulancediensten spreken in het protocol af dat ze zich binnen het jaar zullen laten accrediteren door een externe controle-organisatie. Nieuwe ambulancediensten moeten geaccrediteerd zijn voor ze starten. De ziekenfondsen engageren zich op hun beurt om alleen samen te werken met geaccrediteerde aanbieders. Bijgevolg kunnen deze kwaliteitsnormen afdwingbaar zijn nog voordat er wetgeving in voege treedt, zodat alle patiënten in Vlaanderen genieten van eenzelfde kwaliteitsniveau in ziekenvervoer.

Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin verwelkomt het akkoord: “We wouden als overheid deze sector de kans en verantwoordelijkheid geven om zelf, samen met hun patiënten en opdrachtgevers, hun kwaliteitsbeleid te regelen zonder al te veel administratieve overlast of nieuwe kosten die de patiënt zou moeten dragen. Met dit uitgebreide en haalbare protocol bewijst de sector zijn kwaliteitsengagement. Ik zal het dan ook ondersteunen door het in een decreet en uitvoeringsbesluit voor te leggen aan het Vlaams Parlement. Zo maken we het wettelijk verplicht en zal elke aanbieder, groot en klein, deze kwaliteitseisen ten voordele van de patiënt moeten respecteren.”

“Een goede zaak”, vinden de ziekenfondsen. “In afwachting van het decreet zullen de ziekenfondsen de kwaliteitsnormen nu al opnemen in de lastenboeken voor overeenkomsten die ze afsluiten met ambulancediensten. Verder willen wij dat er zo snel mogelijk werk gemaakt wordt van een opleiding niet-dringend liggend ziekenvervoer. Vandaag bestaat die nog niet.’

De Belgische Beroepsvereniging van Ambulancediensten (BBA) is bijzonder tevreden dat  het aspect kwaliteitsvol ziekenvervoer hiermee verzekerd is en dat men conform de Staten-Generaal ‘Duurzaam en kwaliteitsvol ziekenvervoer in Vlaanderen’ nu vooruit kan kijken naar het werken aan het duurzaamheidsaspect. De BBA zal er zorg voor dragen dat er voldoende opleidingen eerstehulp georganiseerd worden voor ziekenvervoerders.

De commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer, die het protocol heeft opgesteld, organiseert deze zomer ook een bevraging in de sector om hem in kaart te brengen en het huidige aanbod en opleidingsniveau te bepalen.